Toladan ip-kalavaga

Yigiruv bosqichlari

1. Titish va tozalashKoʻp toylardan olingan tutamlar aralashtiriladi, iflos aralashmalar va changdan tozalanadi.
2. TarashSim tishli garnitura bilan qoplangan valiklar tolalarni bittalab ajratadi, qolgan iflos aralashmalar va nepslarning koʻp qismini chiqaradi va yumshoq pilta hosil qiladi.
3. Taroqlash (ixtiyoriy)Taroqlar kalta tolalar (taroqlash chiqindisi) va qolgan nepslarni chiqaradi.
4. PiltalashOlti–sakkizta pilta qoʻshilib, bitta piltaga choʻziladi; yoʻgʻon va ingichka joylar tekislanadi.
5. Pilik tayyorlashFaqat halqali yigiruv uchun: pilta ingichkalashtiriladi va yengil buraladi; rotorli va aerodinamik mashinalar toʻgʻridan-toʻgʻri piltadan yigiradi.
6. YigiruvMahsulot yakuniy ingichkalikkacha choʻziladi va burab yoki oʻrab ipga aylantiriladi.
7. Qayta oʻrashIp bobinalarga oʻraladi; elektron ip tozalagich nuqsonlarni kesib tashlaydi, uchlar esa splays usulida ulanadi.

Yigiruv usullari

Karda ip taroqlanmaydi: unda kalta tola va nepslar koʻproq, shuning uchun u tukliroq, notekisroq va arzonroq. Taroqlangan ip silliqroq, mustahkamroq va yaltiroqroq, uni ingichkaroq yigirish mumkin, lekin tolaning bir qismi taroqlash chiqindisiga ketadi. Rotorli ip odatda karda boʻladi.

Nomer, burama va qavatlash

Nomer ipning ingichkaligini ifodalaydi: Ne va Nm da son qancha katta boʻlsa, ip shuncha ingichka; teks, dteks va denyeda — shuncha yoʻgʻon.

• Ne 1Bir funtda 840 yardlik bitta kalava
• Nm 1Bir grammda 1 metr
• 1 tex1000 m ipda 1 gramm (1 dteks — 10 000 m da)
• 1 den9000 m da 1 gramm; filament iplar uchun

Oʻtkazish: teks = 590,5 ÷ Ne; Nm = 1,693 × Ne; denye = 9 × teks. «Ne 30/1» — 30-nomerli bir qavatli ip; «Ne 40/2» (baʼzi sohalarda «2/40» deb yoziladi) — birga eshilgan ikkita Ne 40 ip, yoʻgʻonligi Ne 20 ga yaqin. Baʼzi yetkazib beruvchilar natijaviy nomerni koʻrsatadi, shuning uchun nima nazarda tutilganini aniqlang.

Burama tolalarni bogʻlaydi; oʻramlar qiyaligiga qarab uning yoʻnalishi Z yoki S. Bir qavatli ip odatda Z tomonga, eshilgan ip esa muvozanat uchun uning ustidan S tomonga buraladi. Burama bir dyuym (TPI) yoki bir metrdagi buramlar bilan oʻlchanadi; turli nomerlarni burama koeffitsiyenti αe = TPI ÷ √Ne solishtiradi: αe 3,5 boʻlgan Ne 30 ipda dyuymiga taxminan 19 burama.

Burama koʻpaysa, ip maʼlum chegaragacha mustahkamroq va qattiqroq boʻladi, keyin zaiflashadi; kamaysa, yumshoqroq va hajmliroq, ammo tukliroq boʻladi, shuning uchun trikotaj ipi toʻquv ipidan kamroq buraladi. Buramasi muvozanatlashmagan bir qavatli ip kulirkani qiyshaytiradi (spirallik). Qavatlash ipni yumaloqroq, mustahkamroq va tekisroq qiladi.

Fasonli va maxsus iplar

• Slab ip: ataylab hosil qilingan yoʻgʻon joylar notekis koʻrinish beradi.
• Melanj: turli rangdagi tolalar yigiruvdan oldin aralashtiriladi, masalan, kulrang melanj.
• Mulina: turli rangdagi bir qavatli iplar birga eshiladi va chipor koʻrinish beradi.
• Oʻzakli ip (core-spun): filament oʻzak (choʻziluvchanlik uchun elastan, mustahkamlik uchun poliefir) paxta kabi shtapel tola bilan qoplanadi.
• Siro: ikki pilik yonma-yon choʻzilib, halqali yigiruv mashinasida birga buraladi; bir bosqichda eshilgan ipga oʻxshash, kam tukli ip olinadi.

Ip sinovi bayonnomasini oʻqish

• CVm%: 1 sm lik ip boʻlaklari massasining variatsiya koeffitsiyenti; kichikroq qiymat — tekisroq ip. Notekis ip matoda bulutsimon dogʻlar beradi.
• Nuqsonlar: 1000 m dagi ingichka joylar (−50%), yoʻgʻon joylar (+50%) va nepslar (halqali ip uchun +200%).
• Tukdorlik (H): ipning 1 sm idan chiqib turgan tolalarning umumiy uzunligi; yuqori boʻlsa, pilling va uchuvchi tuk koʻpayadi.
• Nisbiy uzilish kuchi: uzilish kuchining chiziqli zichlikka nisbati, sN/teks. Paxta iplari odatda 15–26 sN/teks ga yetadi, choʻzilishi 4–10%.

Fabrikalar bu qiymatlarni USTER STATISTICS bilan solishtiradi: unda natija dunyodagi fabrikalar orasida persentil sifatida baholanadi.